Ethiek en recht
1/Waardig levenseinde meer op www.leif.be
a/Euthanasie
Iedereen die zich in een medisch uitzichtloze toestand bevindt van aanhoudend en ondraaglijk fysisch lijden dat niet gelenigd kan worden en dat het gevolg is van een ernstige en ongeneeslijke , door ziekte of ongeval veroorzaakte aan doening , heeft het recht om euthanasie te vragen.
Patiënt moet een eigenhandig geschreven , gedateerd en ondertekend verzoek opstellen .Als patiënt niet kan schrijven kan dit gebeuren door een getuige die geen materiële belangen heeft in aanwezigheid van de arts .
Euthanasie is het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een andere dan de betrokkene, en op diens verzoek. De wet geldt enkel voor bewuste en handelingsbekwame meerderjarigen of ontvoogde minderjarigen. De wet is niet van toepassing op dementen of dementerenden.
Het verzoek moet uiteraard vrijwillig gebeuren, herhaald en goed overwogen zijn .Er moeten verschillende gesprekken over de gezondheidstoestand, alternatieven voor euthanasie en palliatieve zorg gespreid in tijd plaats hebben.
Als patiënt niet terminaal is, moet er een schriftelijk verslag zijn van een onafhankelijk specialist in patiënt’s ziekte en is er een wachttermijn van een maand .
nota bene :Het verschil tussen terminaal en niet-terminaal is voor niemand eenvoudig te onderscheiden. Er bestaan wel extreme, duidelijke voorbeelden. Het is duidelijk dat een sterk vermagerde, bedlegerige kankerpatiënt met uitzaaiïngen als terminaal kan beschouwd worden. Analoog aanziet men een patiënt die door een verkeersongeval volledig verlamd raakte en kunstmatige beademing en voeding krijgt, als niet-terminaal. Tussen deze twee uiterste voorbeelden zijn er echter heel wat patiënten waarvan niemand de levensverwachting met zekerheid kan bepalen. Wanneer is iemand trouwens terminaal? Wanneer hij/zij nog maar enkele dagen te leven heeft? Of weken? Of zelfs maanden? En ‘maanden’, betekent dat 2 maanden of 12 maanden?
Wanneer de patiënt niet binnen afzienbare tijd zal overlijden - dus ‘niet terminaal’ is - moet er naast een 2de ook een 3de (LEIF)arts geraadpleegd worden. Bovendien moet er een maand wachttijd in acht genomen worden tussen het schriftelijk verzoek en de toepassing van de euthanasie.
De euthanasiewet in een notendop (terminaal ziek)
Door de euthanasiewet wordt een levensbeëindiging op verzoek wettelijk aanvaard wanneer aan bepaalde voorwaarden voldaan is:
• Meerderjarig (minstens 18 jaar)
• Handelingsbekwaam (wilsbekwaam)
• Ondraaglijk lijden
• Vrijwillig, duurzaam en aanhoudend verzoek uitgaande van de patiënt zélf (SCHRIFTELIJK VERZOEK)
• Een medisch uitzichtloze (ongeneeslijke) aandoening hebben:
- Terminale aandoening (verplichte raadpleging van een 2de arts)
- Niet terminale aandoening (verplichte raadpleging van een 2de én 3de arts* én een maand wachttijd tussen het schriftelijk verzoek en de uitvoering van de euthanasie)
• Voorafgaande wilsverklaring: enkel geldig bij onomkeerbare coma.
*de 3de arts moet een specialist van de aandoening zijn of een psychiater
Download formulier Euthanasie .
B/ wilsverklaring
· Er is een mogelijkheid een wilsverklaring op te stellen met richtlijnen voor het geval patiënt zijn bewustzijn zou verliezen.
De wilsverklaring geldt voor het geval de patiënt zijn wil niet meer kan uiten. Ze kan op elk ogenblik opgesteld, aangepast of herroepen worden.
De verklaring mag niet ouder zijn dan vijf jaar.
De arts moet er zeker van zijn dat de patiënt lijdt aan een ernstige en ongeneeslijke aandoening veroorzaakt door ziekte of door een ongeval; hij moet er ook zeker van zijn dat de patiënt niet meer bij bewustzijn is en dat die situatie volgens de stand van de wetenschap onomkeerbaar is.
Een tweede arts moet worden geraadpleegd. Hij moet gespecialiseerd zijn in de ziekte waaraan de patiënt lijdt.
-De patiënt moet meerderjarig zijn en handelingsbekwaam.
-De verklaring moet schriftelijk opgesteld en op welbepaald formulier .
-De verklaring moet opgesteld worden in bijzijn van 2 meerderjarige getuigen (die geen materieel belang hebben bij overlijden.
-Er is een vertrouwenspersoon die de taak van de patiënt overneemt als die buiten bewustzijn is.
-Een tweede arts mee advies geven.
-Pt mag niet meer bij bewustzijn zijn op het moment van de euthanasie.
-Deze wet geldt niet voor dementie.
· Het verplegend team moet bij de bespreking van de wilsverklaring worden betrokken, net als de naasten van de patiënt en de eventueel aangeduide vertrouwenspersoon
Download formulier wilsverklaring
Uitleg over wilsverklaring op gezondheid.be en op www.delaatstereis.be
C/ negatieve wilsverklaring.
Dit is een verklaring die van de patiëntenrechten uitgaat en ermee rekening houdt dat de arts jouw toestemming moet hebben om een behandeling op te starten of te weigeren,zelfs indien je niet meer in staat bent het zelf te vragen.Via een negatieve wilsverklaring kan men afdwingen dat bepaalde onderzoeken ,behandelingen niet opgestart of afgebouwd dienen te worden en de arts moet hiermee rekening houden.Je bewaart een negatieve wilsverklaing zelf en geef een exemplaar aan je artsen. de negatieve wilsverklaring blijft onbeperkt van kracht tenzij ze je herroept en is eigenlijk veel ruimer dan de wilsverklaring onder B
Download formulier negatieve wilsverklaring.
Deze verklaring is heel eenvoudig te maken, blijft altijd duren en beantwoordt goed aan onze wensen op een waardige manier te willen sterven.
Uitleg in verband met recht op waardig sterven op www.palliatief.be
D/ formulier orgaandonatie Download en formulier begrafenisregeling Download
2/Collocatie
De beschermingsmaatregelen mogen, bij gebreke van enige andere geschikte behandeling, alleen getroffen worden ten aanzien van een geesteszieke indien zijn toestand zulks vereist, hetzij omdat hij zijn gezondheid en zijn veiligheid ernstig in gevaar brengt, hetzij omdat hij een ernstige bedreiging vormt voor andermans leven of integriteit. De onaangepastheid aan de zedelijke, maatschappelijke, religieuze, politieke of andere waarden mag op zichzelf niet als een geestesziekte worden beschouwd.
Voorwaarden:
Er zijn een aantal voorwaarden gesteld aan de gedwongen opname:
het moet gaan over een geesteszieke
die voor zichzelf of de omgeving een gevaar betekent
die zich weigert te behandelen
voor wie geen ander therapeutisch alternatief is
het mag niet om een misdrijf gaan
Binnen vierentwintig uren na de indiening van het verzoekschrift bepaalt de vrederechter de dag en het uur van zijn bezoek aan de persoon wiens opneming wordt gevraagd en van de zitting. Binnen dezelfde termijn geeft de griffier aan de zieke en, in voorkomend geval, aan diens wettelijke vertegenwoordiger bij gerechtsbrief kennis van het verzoekschrift. De gerechtsbrief vermeldt de naam en het adres van de advocaat die ambtshalve is aangesteld voor de zieke.Hij vermeldt bovendien dat de zieke het recht heeft een andere advocaat, een geneesheer-psychiater en een vertrouwenspersoon te kiezen. De vrederechter kan zo nodig het bezoek en de zitting bepalen op een zaterdag, zondag of wettelijke feestdag .Na op de zitting alle partijen te hebben gehoord, doet de vrederechter bij omstandig gemotiveerd vonnis uitspraak in openbare zitting binnen tien dagen na de indiening van het verzoekschrift.
Bij Dringendheid.
In spoedeisende gevallen kan de procureur des Konings van de plaats waar de zieke zich bevindt, beslissen dat deze ter observatie zal worden opgenomen in de psychiatrische dienst die hij aanwijst. De procureur des Konings treedt op, hetzij ambtshalve na het schriftelijk advies van een door hem aangewezen geneesheer, hetzij op schriftelijk verzoek van een belanghebbende, welk verzoek vergezeld moet gaan van het bedoelde verslag. Het advies of het verslag moeten het spoedeisend karakter aantonen.. De wijze waarop de beslissing van de procureur des Konings wordt uitgevoerd, wordt bij koninklijk besluit geregeld. Binnen vierentwintig uren na zijn beslissing geeft de procureur des Konings daarvan kennis aan de vrederechter van de verblijfplaats en dient bij hem het verzoekschrift in. Binnen dezelfde termijn geeft de procureur des Konings van zijn beslissing en van zijn verzoekschrift kennis aan de zieke en, in voorkomend geval, aan diens wettelijke vertegenwoordiger, aan de persoon bij wie de zieke verblijft en, in voorkomend geval, aan de belanghebbende die de procureur des Konings hierom heeft verzocht. Indien de procureur des Konings het verzoekschrift niet binnen vierentwintig uren heeft ingediend of indien de vrederechter geen beslissing heeft genomen binnen de termijn vervalt de door de procureur des Konings getroffen maatregel.
Duur van de opneming.
De observatieperiode duurt niet langer dan 40 dagen ongeacht de procedure. In bepaalde gevallen kan zelfs eerder een einde worden gesteld aan de termijn van 40 dagen, hetzij door de vrederechter, hetzij door de procureur (indien er nog geen vonnis is) hetzij door de arts diensthoofd van de instelling.
Vanaf de 25ste dag zal uit een medisch verslag, neergelegd bij de griffie van het vredegerecht, moeten blijken of de gedwongen opname al dan niet wordt verlengd. De verlenging zal maximaal twee jaar bedragen per aangevraagde verlenging. De patiënt kan ook na de observatieperiode op vrijwillige basis de behandeling verderzetten.
De wetgever voorziet ook in de mogelijkheid tot nazorg waarbij aan de betrokkene die gedwongen is opgenomen de toelating wordt gegeven om te vertoeven buiten de muren van de instelling. De nazorg kan nooit langer duren dan de termijn van de gedwongen opname.
http://users.pandora.be/marc.demeulenaere/wet.htm
Gedwongen Thuisverpleging
Bij ouderen met beginnende dementie kan gedwongen verpleging thuis een goede oplossing zijn .Terug drie voorwaarden voor het omstandig verslag: 1/symptomen die wijzen op bestaan van psychiatrische aandoening..2/Gevaar voor persoon zelf of anderen .3/Weigering op vrijwillige basis.
De gedwongen verpleging in huiselijke kring geldt in eerste instantie voor 40 dagen , maar kan verlengd.
Voor sommige minder zwaar psychiatrische ziektebeelden bij bejaarden zoals:dementie, depressie of chronisch delirant beeld, kan gedwongen thuisverpleging wel een goede maatregel zijn.De patiënten kunnen langer in hun vertrouwde omgeving blijven .