Osas is een vorm van slaapstoornis waarbij door vernauwing der bovenste luchtwegen tijdens de slaap met niet meer vlot kan doorademen en waardoor extreme slaperigheid overdag ontstaat.(= hypersomnie).

De aandoening kan verholpen worden met ofwel een mondapparaat dat de onderkaak naar voor verplaatst, ofwel neus-keel-oor chirurgie, ofwel een apparaat dat positieve luchtdruk geeft tijdens slapen (cpap) ofwel slaaphygiêne zoals vermageren , ethyl beperken, vermijden slaapdeprivatie,houdingstraining ...
De prevalentie van OSAS is 2 a 4 %

Meer uitleg over Osas vanuit ORL standpunt :http://www.kno.nl/publiek/voorlichting/snurken

Iedereen kan slaap-apnea hebben : vooral zwaar-gezette mannen van middelbare leeftijd, die zwaar snurken vormen een risico-groep.
Denk er nog een extra aan bij:

Zwaar snurken
Vermoeid wakker worden
Vermoeidheid of vergrote slaperigheid overdag
Concentratiestoornissen
Vergeetachtigheid
Moeite met wakker blijven, ook achter stuur
doorslaapproblemen
Verhoogde prikkelbaarheid
Onrustige benen
Nachtzweten
Droge mond bij ontwaken
Beklemmend gevoel op borst
potentieverlies
Frequent nachtelijk plassen 

Snurkt u luid? Hebt u moeite om wakker te blijven als u niet actief bent (bijvoorbeeld tijdens het lezen, televisie kijken of autorijden)? Een positieve reactie op deze 2 vragen zou moeten leiden tot de vermoedelijke diagnose van OSAS.(men kan door vernauwde bovenste luchtwegen niet vlot ademen = OSAS)
Aanvullende vragen moeten dan gesteld worden om het probleem te verhelderen: heeft uw partner pauzes in uw ademhaling gehoord terwijl u slaapt? Bent u in slaap gevallen in een potentieel gevaarlijke situatie? Hebben uw prestaties op het werk eronder geleden? Is uw concentratie, geheugen of stemming aangetast?

Diagnose van OSAS : uitsluitend door polysomnografisch onderzoek:
aantal apnea aanvallen :0- 10 per nacht is nog normaal
                                  tussen 10- 20 is er een onduidelijke zone
                                  boven de 20 betekent ernstig Osas

Vormen van slaapstoornissen:

1/  Hypersomnie is een belangrijke aanduiding van slaapstoornissen en van slaapapnea en wijst vaak op Osas.Om een idee te hebben over de mate van slaperigheid kun je gebruikmaken van de Epworth Sleepiness Scale.

Let op : snurken is geen indicatie voor polysomnografie tenzij er ook hypersomnie of apnea aanwezig is of bij obesitas, diabetes mellitus of hypertensie
Op deze site kun je zien of je slaperigheid overdag abnormaal is

http://www.apneuvereniging.nl/wat-is-apneu/checklist/slaperigheid-epworth.html

(Vanaf meer dan 9 is professionele hulp nodig.)

Ander oorzaken van slaperigheid zijn: Jetlag (ontregeling van nacht-dagritme door bvb ploegenstelsel, ontregeling van het slaap-waakritme met vb een laat inslaappatroon, periodische bewegingen met de benen, depressie (op zichzelf geen aanwijzing voor slaaponderzoek), chronisch vermoeidheidssyndroom (steeds slaaponderzoek ter verduidelijking) of narcolepsie (zie verder)

2/Insomnia of slaapstoonissen zijn geen indicatie voor slaaponderzoek
Wel als er aanwijzingen zijn voor obstructieve slaap, periodieke beenbewegingen, onverklaarbare insomnia (depressie of verkeerde perceptie over de slaap)

3/Parasomnia of veranderingen van gedrag tijdens slaap: indicatie voor slaaponderzoek als het gedrag tijdens slaap agressief  is of als er vermoeden is van epilepsie.

Een bed heeft voor veel mensen een neutrale of zelfs positieve betekenis; het wordt geassocieerd met gezelligheid, intimiteit, rust, slapen,…. Soms kan een bed ook een negatieve betekenis krijgen; het wordt geassocieerd met wakker liggen, piekeren, irritatie, frustratie, … Een dergelijke associatie kan er voor zorgen dat de gedachte aan of het zien van het bed voldoende is om ons terug wakker en zelfs gespannen te maken. Dit noemt men conditionering.

De stimuluscontroletechniek zorgt ervoor dat het bed opnieuw geassocieerd wordt met ontspanning, een relaxed gevoel en uiteindelijk dus met slapen. 

Hoe?

Als u niet slaapt na 20 minuten: sta op en doe iets ontspannend/saai ls u de moeheid terug voelt: ga terug naar bed Als u niet slaapt na 20 minuten: sta op en herhaal de procedure

 Bovendien wordt gevraagd om ’s avonds niet te laat en te zwaar te eten, om geen koffie of alkohol te drinken, geen tv te kijken maar iets rustige te doen, en zoveel mogelijk rust te vinden (joya?) in deavonduren.
Vergeten we niet dat slaapmedicatie alleen de indruk geeft van beter te kunnen slapen, maar dat er alleen een slaap van mindere kwaliteit voor in de plaats komt en dat er aan de onderliggende problemen van de slaapstoornis met een pil uiteraard niets wordt verholpen.

 

6/Patiëntenbrieven over slaapstoornissen


Uitgebreide uitleg over slaapproblemen (uit farmaka.be)

adviezen voor gezonde slaap

Kort advies: niet goed geslapen

 Meer op de site van http://www.uitgeslapenwakker.be/