Levenskwaliteit en gezondheidseconomie : QALY

 Qualy is een begrip dat rekening houdt met  de kwaliteit en de kwantiteit van het leven. Met andere woorden wat voegt dit medicament of deze ingreep  toe aan de algemene levensduuur van de bevolking  en niet alleen qua verlenging van het leven, maar ook  met welke  kwaliteit kunnen we nog verder  als we bevoorbeeld deze medicatie nemen.

 De kwaliteit van leven wordt uitgedrukt door een score tussen 0 en 1, waarbij 0 = dood en 1 = perfecte gezondheid.

De kwantiteit van leven staat gewoon het aantal jaren levensverwachting..

Stel dat een patient een levensverwachting  heeft van 4 jaar, maar de kwaliteit bedraagt slecht 0.5 gedurende die 4 jaren.

Men zegt dan dat deze persoon 4 x 0.5 = 2 QALY heeft. Indien deze persoon nu een verbetering ondergaat

 van 0.5 naar 0.6, dan wint hij 0.1 x 4 = 0.4 QALYs.

Indien men aan de kwaliteit niets kan doen, maar men verlengt het leven met één jaar dan wint men 0.5 x 1 = 0.5 QALYs. Tenslotte, als men erin slaagt zowel de kwaliteit als de kwantiteit te verbeteren, dan haalt men (in het voorbeeld) 5 jaar   aan een kwaliteit van 0.6 (in plaats van 0,5, dus 5x 0,6))= 3 QALYs  OF 1 QALY meer dan de beginsituatie.

Een economische evaluatie leidt tot een resultaat uitgedrukt in € per QALY. Het berekent hoeveel de gezondheidszorg ongeveer moet uitgeven  om een bepaalde  verhoging van Qaly te bereiken .
Stel dat de totale kost van een nieuwe  behandeling gelijk is aan € 40.000 en die van de oude  behandeling 30.000 euro.

 De meerkost van de niewe  behandeling is dan 10.000 euro.
Indien men met deze niewe behandeling 2 Qualy’s meer wint, dan is dit de effectiviteit .
Voor die 2 qualy’s moet men echter 10.000 euro meer uitgeven.

Bijgevolg is de kosten-effectiviteitsratio gelijk aan € 10.000 / 2 of € 5.000 per extra gewonnen QALY.

 Is dit een goed resultaat ? Volgens de meeste auteurs wel, want dit bedrag om één QALY te "produceren" is  lager dan wat de meeste landen bereid zijn te betalen voor het winnen van een QALY.
In Nederland, bvb. heeft men op een bepaald moment gesteld dat wanneer de kost per QALY lager is dan € 20.000 er dan sprake is van een goed resultaat. 

De WHO stelt dat die drempel afhangt van het niveau van welvaart van een land.